آیا مشاغل اداری و پشتمیزنشینی مثل منشی، حسابدار یا معلم نیاز به انجام معاینات بدو استخدام و ارائه آن به بیمه دارند؟
چه افرادی در معاینات طب کار نیاز به انجام نوار قلب دارند؟
نوامبر 1, 2025آنفلونزا؛ بیماری شایع اما جدی
دسامبر 28, 2025معاینات بدو استخدام یکی از ارکان اصلی نظام سلامت شغلی در ایران است و هدف آن بررسی وضعیت سلامت فرد پیش از ورود به محیط کار و اطمینان از تناسب شرایط جسمی و روانی او با شغل مورد نظر است. بسیاری از کارفرمایان تصور میکنند انجام این معاینات فقط برای مشاغل سخت و زیانآور ضروری است، اما طبق مقررات رسمی، تمامی مشاغل — حتی اداری و پشتمیزنشینی — مشمول انجام معاینات بدو استخدام هستند.
در این مقاله بررسی میکنیم که چرا کارکنان اداری مانند منشیها، حسابداران، کارمندان دفتری، کارشناسان اداری و حتی معلمان نیز باید قبل از شروع کار مورد ارزیابی سلامت قرار بگیرند و آیا این معاینات برای رجوع به بیمه تأمین اجتماعی نیز الزامی است یا خیر.
معاینات بدو استخدام چیست و چه هدفی دارد؟
بر اساس آییننامه معاینات شغلی وزارت بهداشت، انجام معاینات قبل از استخدام برای تمامی کارگران و کارکنان الزامی است. این معاینات با اهداف زیر انجام میشود:
- ارزیابی سلامت عمومی فرد در ابتدای همکاری
- شناسایی بیماریهای زمینهای قابل تأثیر بر عملکرد شغلی
- پیشگیری از تشدید بیماریها در اثر شرایط کاری
- تعیین تناسب شغلی براساس وضعیت جسمی و روانی
- ثبت وضعیت سلامت اولیه برای ارزیابیهای آتی
به همین دلیل، این الزام فقط مربوط به افرادی که در معرض مواد شیمیایی یا محیطهای سخت هستند نیست؛ کارکنان اداری نیز باید معاینه شوند تا وضعیت پایه سلامت آنها ثبت شود.
آیا مشاغل اداری مثل منشی، حسابدار و کارمند دفتری نیاز به معاینات دارند؟
بله.
براساس قوانین وزارت بهداشت و وزارت کار:
✔ همه کارکنان (بدون استثنا) باید معاینه بدو استخدام را انجام دهند.
دلایل اهمیت این معاینات برای مشاغل اداری:
- پیشگیری از مشکلات اسکلتی–عضلانی
نشستن طولانی، کار با کامپیوتر و وضعیتهای نامناسب بدنی میتواند باعث کمردرد، گردندرد و مشکلات عضلانی شود. - ارزیابی بینایی و شنوایی
کارمندان اداری معمولاً ساعتهای طولانی با صفحهنمایش کار میکنند و بررسی سلامت چشم ضروری است. - کنترل فشار خون، قند خون و چربیها
سبک زندگی کمتحرک اداری میتواند زمینهساز بیماریهای مزمن باشد. - ارزیابی سلامت روان
استرسهای محیطهای اداری در بهرهوری و سلامت کارکنان اثر مستقیم دارد.
بنابراین حتی اگر شغل از نظر ماهیت «ساده» و «غیرخطرناک» باشد، باز هم معاینه اولیه ضروری است.
آیا معلمان نیز باید معاینات بدو استخدام انجام دهند؟
بله.
معلمان در دسته “کارکنان خدمات آموزشی” قرار میگیرند که بهطور رسمی جزو مشاغل مشمول معاینات بدو استخدام هستند.
دلایل این موضوع علاوه بر موارد فوق شامل موارد زیر است:
- نیاز به ارزیابی سلامت شنوایی و بینایی
- بررسی فشار خون و بیماریهای مزمن
- ارزیابی سلامت روان و استرس شغلی
- جلوگیری از تشدید بیماریهایی که ممکن است در محیطهای آموزشی منتقل شوند
پس معلمان رسمی، پیمانی، قراردادی و حتی معلمان مدارس غیرانتفاعی باید این معاینه را انجام دهند.
آیا ارائه معاینات بدو استخدام برای بیمه تأمین اجتماعی لازم است؟
در این بخش باید تفاوت مهمی را توضیح داد:
🔷 برای ثبتنام اولیه بیمه تأمین اجتماعی، ارائه معاینات اجباری نیست.
اما:
🔶 برای کارفرما، داشتن پرونده معاینات شغلی کارکنان طبق قانون کاملاً الزامی است.
سازمان تأمین اجتماعی در موارد زیر به این معاینات استناد میکند:
- تعیین مسئولیت کارفرما در صورت بروز بیماری شغلی
- بررسی اینکه بیماری فرد قبل از استخدام وجود داشته یا ناشی از کار است
- رسیدگی به اختلافات کارگر–کارفرما
- پروندههای مربوط به کمیسیونهای پزشکی
بنابراین اگر کارفرما این معاینات را انجام ندهد، در صورت بروز هرگونه مشکل، تمام مسئولیت بر عهده کارفرما خواهد بود.