اگر طب کار نرویم چه می‌شود؟

طب کار یکی از مهم‌ترین شاخه‌های پزشکی پیشگیرانه است که به بررسی سلامت کارکنان قبل از استخدام و همچنین در طول اشتغال می‌پردازد. بسیاری از کارجویان یا حتی کارفرمایان این سؤال را مطرح می‌کنند که «اگر در معاینات طب کار شرکت نکنیم چه اتفاقی می‌افتد؟» در این مقاله به بررسی کامل پیامدهای نرفتن به طب کار از جنبه‌های قانونی، شغلی، سلامتی و حتی بیمه‌ای می‌پردازیم.

۱. پیامدهای قانونی و استخدامی

معاینات طب کار بخشی از الزامات قانونی در بیشتر مشاغل است. بر اساس مقررات وزارت کار و سازمان تأمین اجتماعی، کارفرما موظف است پیش از شروع همکاری، وضعیت سلامت متقاضی را بررسی کند. در صورتی که فرد به این معاینات مراجعه نکند:

• کارفرما می‌تواند از انعقاد قرارداد خودداری کند.
• در صورت بروز حادثه شغلی، کارگر فاقد پرونده طب کار، تحت پوشش برخی حمایت‌های قانونی قرار نمی‌گیرد.
• امکان بروز مشکلات حقوقی میان کارگر و کارفرما وجود دارد.

۲. خطرات سلامتی برای خود فرد

هدف اصلی طب کار، حفاظت از سلامت کارکنان است. اگر فردی معاینات را نگذرانَد، ممکن است بیماری‌های پنهان یا مشکلات جسمی که مانع انجام شغل خاصی می‌شوند، شناسایی نشوند. در نتیجه:

• احتمال بروز آسیب‌های جدی در حین کار افزایش می‌یابد.
• بیماری‌های زمینه‌ای تشخیص داده نمی‌شوند و در محیط کاری تشدید خواهند شد.
• فرد ممکن است دچار محدودیت‌های جسمی یا روحی شود که به علت عدم پایش سلامت، دیر تشخیص داده می‌شوند.

۳. پیامدهای بیمه‌ای و جبران خسارت

یکی از مهم‌ترین پیامدهای نرفتن به طب کار، مشکلات بیمه‌ای است. در صورتی که کارگر دچار حادثه یا بیماری شغلی شود ولی پرونده طب کار نداشته باشد:

• اثبات شغلی بودن بیماری یا حادثه بسیار دشوار خواهد شد.
• سازمان‌های بیمه‌ای ممکن است از پرداخت خسارت یا مستمری خودداری کنند.
• مسئولیت مالی و قانونی حادثه می‌تواند به کارگر یا کارفرما منتقل شود.

۴. پیامدهای کارفرمایی

برای کارفرما نیز حذف یا بی‌توجهی به طب کار تبعات سنگینی دارد. کارفرمایی که کارکنانش را به معاینات ارجاع ندهد:

• در صورت بازرسی وزارت کار، مشمول جریمه و پیگرد قانونی می‌شود.
• ریسک حوادث کاری و هزینه‌های درمانی افزایش می‌یابد.
• اعتبار شرکت در زمینه رعایت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای خدشه‌دار خواهد شد.

۵. اهمیت پیشگیرانه طب کار

باید به این نکته توجه کرد که طب کار صرفاً یک الزام اداری نیست؛ بلکه رویکردی پیشگیرانه دارد. با معاینات اولیه و دوره‌ای می‌توان:

• استعداد ابتلا به بیماری‌های شغلی (مانند آسم، کمردرد یا مشکلات شنوایی) را تشخیص داد.
• از تحمیل هزینه‌های درمانی سنگین در آینده جلوگیری کرد.
• محیط کاری سالم‌تر و ایمن‌تر برای کارکنان فراهم آورد.

نرفتن به طب کار فقط یک غفلت ساده نیست؛ بلکه پیامدهای قانونی، شغلی، بیمه‌ای و سلامتی به دنبال دارد. این معاینات هم به نفع کارکنان است و هم به سود کارفرما. در واقع، طب کار مانند یک سپر حفاظتی عمل می‌کند که سلامت فردی و امنیت شغلی را تضمین می‌نماید. بنابراین توصیه می‌شود همه کارجویان پیش از شروع به کار و همچنین در طول اشتغال، این معاینات را جدی بگیرند.